Politieke verdwazing — what's new?
Wilders verwijt de regering te weinig voortgang te hebben geboekt met het asielbeleid terwijl de coalitiepartijen verwijzen naar minister Faber die te weinig 'voortvarend' zou zijn geweest. De oppositie wrijft zich bij dit alles stilletjes in de handen en denkt met de val van het kabinet Schoof (3 juni) haar gelijk te hebben binnengehaald. Niets is minder waar. Niemand van de belanghebbenden verwijst nog naar de enorme puinhoop die met name de VVD heeft achtergelaten en die de regering in haar maag gesplitst kreeg. Van enige medewerking was nauwelijks sprake. Tot aan de Raad van State toe werd het beleid waar men maar kon gedwarsboomd en getraineerd. Dus ja, wat wil men. Nieuwe verkiezingen en nog maar eens meer van hetzelfde? Men kan 'boosheid' en de vermoorde onschuld voorwenden, maar het kabinet zat al klem nog voordat het goed en wel van start was gegaan. Zeker ook met de voortdurend weifelende houding van de NSC onder Omtzigt die de VVD niet durfde aan te pakken en daardoor het door vorige kabinetten gevoerde stikstof-, mest-, milieu- en energiebeleid waarmee Nederland bureaucratisch en financieel de das werd omgedaan samen met de andere coalitiepartners ook geen andere wending wist te geven.
Nagenoeg alle partijen die nu zoveel heisa maken hebben tijdens de Rutte-periode (en tevens in de aanloop daarvoor) de kans gehad het beleid (mede) te bepalen. Dat geldt naast de VVD met name voor het CDA, D66, PvdA en CU. Wat zij ervan hebben gebakken weten we inmiddels maar al te goed. Dus de bombarie is op zijn zachtst gezegd nogal misplaatst, want hypocriet. De PVV gaf er destijds de brui aan omdat men de voortgaande bezuinigingen niet (meer) voor hun rekening wilde nemen. De anderen deden er evenwel nog flink wat scheppen bovenop en konden geen genoeg krijgen van de scherpslijperij waarmee Nederland tot verdriet van velen goede sier wenste te maken. Grote bedrijven werden ontzien en de burger moest allerwegen het gelag betalen. De Rutte-doctrine deed haar werk en maalde niet om kritiek of parlementaire enquêtes die er evenwel niet om logen.
De VVD wordt echter na alles wat is
gepasseerd opvallend genoeg nog altijd door politiek en media ontzien, zodat
men de handen in onschuld kan blijven wassen en Yesilgöz als een sfinx slinks
glimlachend kan blijven toekijken. Met betrekking tot de val van het kabinet
had het overigens veel meer voor de hand gelegen dat NSC rond het
pensioenstelsel flink heisa had gemaakt en pal voor de goede zaak had gestaan,
in plaats van via de eigen minister bakzeil te halen en evenals anderen naar de
pijpen van de neoliberalen te (blijven) dansen. Maar zowel de PVV als de VVD
zullen weer danig wat stemmen binnenhalen, met als gevolg dat we wederom een
herhaling van zetten te zien krijgen. Dan beginnen de onderhandelingen over de
vorming van een zaken- of minderheidskabinet weer van voren af aan. Men is tot
elkaar veroordeeld, of men zich nu verder ingraaft of niet. Het blijft lood om
oud ijzer. Wie pakt de VVD en hun politieke kompanen aan, dat blijft de grote
vraag. Rutte zal met 'zijn' Navo ongetwijfeld flink wat (VVD-)'airplay' weten
te genereren zodat de aandacht (wederom) kan worden afgeleid van waar het in de
samenleving werkelijk om draait, te weten de almaar verslechterende
sociaal-economische positie van velen. Welk kabinet pakt nu eens de fiscale
last aan waarmee burgers continu worden opgezadeld en zorgt ervoor dat de kosten
van levensonderhoud substantieel verminderen? Dat zijn zaken die ertoe
doen, maar waarmee uit opportunistische overwegingen slechts goede (electorale)
sier wordt gemaakt. Rutte zal nog geruime tijd over zijn politieke graf heen regeren als men niet oppast. Daarom zouden wij willen zeggen: burgers van Nederland, word nu eindelijk eens wakker en
keer de neoliberale marktgelovigen van links tot rechts definitief de rug toe! Er zijn geen 'nieuwe realiteiten', we've seen it all before.
'Nieuw links'?
Zolang men de ontregelende marktterreur niet durft te attaqueren en de flagrante roofbouw in de publieke sector niet tot staan weet te brengen zal het niets worden met de politiek — zeker ook niet de meer linksgerichte — en zullen alle problemen in deze sector blijven voortbestaan. Dit is de grote olifant die niemand wil zien. Verder jubelen over 'verdienmodellen' geeft qua publieke dienstverlening die met gemeenschapsgeld wordt betaald en feitelijk gebonden is aan grondwettelijke functies en plichten geen pas. Staat en overheid dienen onverkort te leveren ongeacht winst- of rendementsmarges. Bestuurders in de sectoren van volkshuisvesting, volksgezondheid, sociale zekerheid, onderwijs en ruimtelijke ordening die menen te kunnen graaien dienen het veld te ruimen. Dat geldt ook voor alle 'mee-eters' zoals 'consultants' en (communicatie- of marketing)'adviseurs'. De volledige regie dient te worden teruggenomen en alle perverse financiële elementen te worden verwijderd. De burger heeft hier recht op en is geen 'cliënt'.
Dat waren ooit gerespecteerde staatsrechtelijke uitgangspunten die in afgewogen rechtsstatelijk beleid en bestuur werden gebezigd, maar grotendeels teloor zijn gegaan. Een en ander vergt een flinke hersteloperatie die niet langer op de lange baan geschoven of getraineerd kan worden, want de samenleving pikt dit echt niet meer. Laat politici hiervan goed doordrongen zijn. Anders is hen geen lang politiek leven beschoren.
De grootste politieke gotspe die wordt gebezigd is de uitspraak 'er is geen geld'. Zulke uitspraken zijn bij alle gesmijt met overheidsgeld niets minder dan valse informatie en misleiding. Men beknibbelt op (pro)centen als het om basale burgerbelangen gaat, maar jongleert anderzijds met miljarden voor 'prestige'-doeleinden. De staatshuishouding ligt volledig uit het lood, wat men allemaal over 'nut en noodzaak' te berde meent te kunnen brengen. Waar blijven de rechtgeaarde volksvertegenwoordigers die de noodzakelijke strepen trekken en niet meer krachteloos met de meute meehobbelen….? De vraag stellen is hem beantwoorden.
Er wordt meer en meer gesproken over een internationaal 'evangelisch kalifaat' naar het voorbeeld van het Israëlisch theocratisch – maar hoogst mensvijandig – staatsmodel waarbij zelfs criminele activiteiten zoals drugshandel, bendevorming, gangsterachtige intimidatie en infiltratie van staatsinstellingen niet worden geschuwd. Met name in Brazilië schijnt dit fenomeen op te rukken en schrikbarende vormen aan te nemen, zo berichtte onder meer De Groene onlangs (mei 2025).
Tja, de nuance is aan veel mensen niet besteed (to say the least). Die omarmen kennelijk liever duistere rechttoe rechtaan opvattingen en laten zich verblinden door een uiterst discutabele 'duidelijkheid'. Dat geeft 'houvast' en zadelt de mens niet op met nodeloze dilemma's en verwarrende twijfels. De hang naar absolutistische 'waarheden' is blijkbaar bij dit soort verwarde en ontspoorde mensen zo groot dat alle (gewelddadige) middelen worden aangewend om het onontkoombare 'gelijk' van zulke opvattingen uit alle macht door te drukken. De fundamentalistische 'evangelicals' wanen zich evenals de drieste technocratische 'libertarians' de voorhoede van bewegingen die samenlevingsordeningen danig uit het lood slaan als zij de kans krijgen, of indien men hen ongemoeid hun gang laat gaan. Vooral in de VS heeft dit verschijnsel al flink wat grond onder de voeten gekregen en breidt zich gestaag over de grenzen uit. Pluriforme democratische en rechtsstatelijke instituties moeten het ontgelden. Het is rabiate powerplay zonder scrupules en plaveit de weg voor ongebreideld ultra-reactionair totalitarisme zonder weerga. Want de beweging wordt vooral bevolkt en aangestuurd door mensen die (al dan niet) tot de gedepriveerde massa behoren en/of in menig opzicht kansloos zijn. Het geeft hen een gevoel van macht die men normaliter niet bezit. Een 'intifadah' derhalve die nog heel wat voeten in aarde kan hebben.
Democratieën worden van oudsher geacht van, voor en door het Volk te zijn. Maar dat blijkt merendeels louter formele buitenkant. De meeste democratieën zijn oligarchische en plutocratische constellaties waar de burger nauwelijks aan te pas komt. Dan is het niet verwonderlijk dat samenlevingen ontsporen en dat bevolkingsgroepen hun eigen (antidemocratische) weg gaan. Overal wordt de democratie ondermijnd door bewegingen die democratische en rechtsstatelijke principes terzijde schuiven en aan hun laars lappen omdat men er geen enkele fiducie meer in heeft. Het (autocratisch) totalitarisme rukt onrustbarend op. Dat is een ontwikkeling die minstens even ontregelend zal blijken als milieuvervuiling, diepgaande ongelijkheid en exploitatie of overbevolking waarop de politiek nauwelijks antwoorden heeft. Een zeer ernstig vacuüm waar de huidige wereld zich bij alle heisa momenteel in bevindt. Het 'andere volk' roert zich en zal niet zo eenvoudig kunnen worden gestuit als menigeen denkt. Alle 'participatie' en 'inclusiviteit' ten spijt. De wereld zit klem in haar eigen gesponnen stelsels en systemen waaruit geen ontsnappen mogelijk lijkt. De democratie die ooit was bedoeld om de burger beslissende zeggenschap te geven is een pervers liaison met het perfide financieel-kapitalisme aangegaan en dreigt daardoor door dit soort fundamentalistische sharia-bewegingen ten onder te gaan. Zowel verklaarde democratieën als autoritaire stelsels hebben zich van deze grenzeloos exploitatieve wereld meester gemaakt en bekampen elkaar alsof het nog enig verschil zou uitmaken welke ideologische argumentaties men daarbij (formeel) huldigt. Het déficit van deze duizelingwekkende achtbaan is compleet, dus houd uzelf maar stevig vast. 'Vrijheid' blijkt eens te meer een exclusief voorrecht voor enkelen dat men zichzelf toemeet. Die heeft met 'gelijkheid' dan ook weinig uit te staan. Polarisatie — en alles wat daaruit voortvloeit — zit aldus ingebakken in het ganse bestel. Dat wist Marx al als geen ander, ondanks dat zijn analyse niet meer 'en vogue' is. Markt- c.q. staatskapitalisme zijn immers heilig verklaard. De 'boven- en onderbouw' — ofwel de economische ordening die de (politieke) cultuur bepaalt en vice versa — doen er kennelijk niet meer toe. Maar dat blijkt keer op keer een grote misvatting die voortdurend haar tol eist. Het zingevingsdebat (of wat daarvoor heet door te gaan) kan dan ook niet worden gevoerd zonder dat de gehanteerde ideologie waarmee samenlevingsordeningen worden gevestigd en gerechtvaardigd grondig aan de kaak wordt gesteld. Dat blijkt bij alle propagandistische rookgordijnen die worden opgeworpen en de burger het zicht op de werkelijkheid benemen relevanter dan ooit.