De nieuwe – verstikkende – duisternis
Over gemankeerd etatisme en staatsfuncties
Nederlanders hebben in tegenstelling tot de initiële staatsordening van de Bourgondiërs en - met name - die tijdens de Franse (patriotten)tijd nimmer veel opgehad met etatisme. Dat was al zo tijdens de oligarchische Republiek der Gewesten en dat is bij alle decentralisatiebeleid nog steeds zo. Vooral (markt)liberalen en christendemocraten gruwen van een te sterke, c.q. te 'aanwezige' overheid. Echter om een belangrijk misverstand wat dit betreft te ontzenuwen en uit de weg te ruimen: het gaat bij etatisme NIET om meer staatsbemoeienis seq, maar om selectieve verantwoordelijkheden. Ofwel meer publieke dienstverlening en een scherp oog voor het algemeen maatschappelijk belang. Nog preciezer geformuleerd: om versterking van de publieke sector en terughoudendheid voor wat de willekeurige besteding van publieke middelen betreft. Geen formalistisch dirigisme derhalve.
De Nederlandse staat blinkt weliswaar uit in (fiscale) greed en burocratisch-formalistische bemoeienis met de levens van burgers, maar het ontbreekt haar aan 'doe-vermogens' (zoals mensen als Kim Putters het graag uitdrukken, maar dan vooral gericht op het vermeende gebrek aan 'burgerparticipatie'). De publieke zaak wordt schromelijk verwaarloosd en een flink deel van de algemene middelen wordt voor volstrekt niet-relevante zaken aangewend.
Daarnaast leven burgers heden ten dage in een degeneratieve cultuur die doordrenkt is van escapisme. De politiek-maatschappelijke werkelijkheid is voor velen kennelijk te veel om te bevatten waardoor men liever wegkijkt dan het beleid kritisch te volgen en waar nodig staat en overheid op hun verantwoordelijkheden aan te spreken.
Politieke propaganda doet desondanks haar werk en mist haar uitwerking niet. De defensiemiljarden zijn geclaimd, alleen het budgetrecht van het parlement is nog even 'een dingetje'. Ach ja, 'de democratie' wil tenslotte ook wat …
Maar zoals 'klimaatneutraliteit', evenals marktefficiency en strategische autonomie idee-fixen zijn, zo is ook het geloof in democratische besluitvorming die overheden burgers serieus laat nemen een weliswaar lang gekoesterde, maar inmiddels grotendeels vervlogen droom die de mens op zichzelf terugwerpt en nog slechts met de mond wordt beleden. Idealen die op idee-fixen zijn gebaseerd leiden tot escapisme vanwege de machteloosheid die daaraan inherent is om doelen te verwezenlijken. Ontkenning van de realiteit is een ernstige zaak die het leven volledig is gaan beheersen. Zonder realiteitsbesef verzandt alles in nietszeggendheid en blijft de status quo gehandhaafd, zodat er uiteindelijk ook weinig ten goede zal veranderen. Jazeker, het leven is inderdaad dark & grey geworden...
Men kan zich verliezen in dromen en zich eraan vast willen klampen, maar de werkelijkheid laat zich daarmee niet wegmoffelen. Het ware daarom beter dat de realiteitszin terugkeerde en dat zaken reëel en doeltreffend ter hand zouden worden genomen. Maar dat vereist op de eerste plaats erkenning van de puinhoop die is aangericht en van de afhankelijkheid waartoe hele samenlevingen in hun totaliteit zijn veroordeeld (c.q. waarin men zich collectief heeft laten manoeuvreren) en tevens een bereidheid om de consequenties van discutabele keuzebeslissingen onder ogen te zien. Of het ooit zover komt is echter zeer de vraag, want nagenoeg het hele (politiek-maatschappelijke en bestuurlijke) leven is met escapisme omgeven. Wat nu voor realiteitszin moet doorgaan komt te vaak neer op opportunistisch ronddolen in nietszeggendheid en hypocrisie. Dat is geen beleidsbepaling, maar pathologische richtingloosheid.
De Navo kan niet wachten en staat te popelen om ten strijde te trekken. Tegen wie of wat dan ook. Wat moeten we hiermee? Zowel de aanloop tot de Eerste als Tweede wereldoorlog was omgeven met oorlogsverdwazing. Heeft men er iets van geleerd? Kennelijk niet. Een drieste herhaling van zetten is wat we momenteel meemaken. Men blijft de polarisatie op scherp zetten en weigert om realiteiten onder ogen te zien. Ernstig, onverantwoord en uiterst gevaarlijk. Men stevent af op destructie in de overtuiging dat zulks indruk maakt. Wie haalt de aanjagers uit deze idiote droom en brengt ze bij zinnen? Niemand, want algehele gelatenheid is troef. Dat is ongetwijfeld nog de meest verontrustende factor in het geheel. Maar de Navo is niet de baas van Europa, al menen sommigen kennelijk van wel. Als de EU weigert om van zulke gedachten ferm afstand te nemen kan het snel gaan en ligt de weg open voor totale ontregeling. Met 'democratie' heeft dit alles niets te maken, met autocratisch dirigisme des te meer. Welke 'waarden' zei men ook alweer te willen verdedigen…? Welke 'deals' er ook moge worden gesloten, het blijft blind pokeren.